นอนเต็นท์บนดอยเชียงรายคืนหนาวจัด จัดชั้นที่นอนให้อุ่นและรับมือน้ำค้างอย่างไร
15 ตุลาคม 2569
ขนเต็นท์ขึ้นดอยไปนอนให้ตื่นมาเห็นหมอกหน้าประตู หรือยอมนอนบ้านพักอุ่นๆ แล้วตื่นตีสี่ขับขึ้นไปดูแทน คนที่ลังเลระหว่างสองทางนี้ส่วนใหญ่ไม่ได้กลัวลำบาก แต่กลัวคืนนั้นจะหนาวจนนอนไม่หลับ ซึ่งเป็นเรื่องที่แก้ได้ถ้าเข้าใจว่าความเย็นมาจากไหน
ความเย็นเข้าหาตัวเราทางไหนบ้าง
จากพื้นดินใต้หลัง
คนมักห่วงลม แต่ศัตรูตัวจริงของคืนบนดอยคือพื้น ดินเย็นดูดความร้อนออกจากแผ่นหลังตลอดทั้งคืน ถุงนอนด้านล่างที่ถูกน้ำหนักตัวกดจนแบนแทบไม่ช่วยอะไร ต่อให้ห่มหนาแค่ไหน ถ้าข้างใต้บางก็ยังหนาว
จากลมบนสันเขา
ลานกางเต็นท์บนยอดหรือสันดอยเปิดรับลมเต็มที่ ลมพาความอุ่นที่ตัวเราสร้างไว้ในเต็นท์ออกไปเรื่อยๆ ลานที่อยู่ในแนวไม้หรือหลังเนินเล็กๆ จะนิ่งกว่า
จากความชื้นในตัวเราเอง
เหงื่อจากการเดินตอนเย็นที่ยังค้างในเสื้อ ไอจากลมหายใจที่เกาะผนังเต็นท์ ความชื้นพวกนี้ทำให้ผ้าเย็นชืด และพอดึกลงก็เย็นกว่าอากาศรอบตัวเสียอีก
จัดชั้นที่นอนจากล่างขึ้นบน
แผ่นรองนอนต้องมาก่อนถุงนอน
ปูแผ่นรองนอนที่กันความเย็นจากพื้นได้จริง ถ้ามีแผ่นโฟมกับแผ่นลมให้วางซ้อนกันสองชั้น ไม่มีก็ใช้เสื่อหรือผ้าห่มพับหนาวางใต้ตัวแทน จำไว้ว่าสิ่งที่อยู่ใต้ตัวช่วยมากกว่าสิ่งที่อยู่บนตัว
ถุงนอนที่เหมาะกับคืนหนาว
เลือกถุงนอนที่ผู้ผลิตระบุว่าใช้กับอากาศหนาวได้ ดูช่วงอุณหภูมิที่ป้ายแนะนำ และเผื่อไว้สำหรับคนขี้หนาว ถุงนอนทรงมัมมี่ที่รัดรอบศีรษะได้เก็บความอุ่นดีกว่าแบบสี่เหลี่ยม ถ้ามีผ้าห่มบางเพิ่มสักผืนไว้คลุมทับก็ช่วยได้อีก
เสื้อผ้าชุดนอนต้องแห้ง
ก่อนเข้าถุงนอน เปลี่ยนเสื้อผ้าที่ชื้นเหงื่อออกให้หมด ใส่ชั้นในแขนยาวที่แห้ง ถุงเท้าคู่ใหม่ที่ยังไม่ได้ใส่เดินทั้งวัน และหมวกไหมพรม อย่าเข้านอนตอนตัวยังเปียกเหงื่อ เพราะความชื้นจะค่อยๆ ดึงความร้อนออกไปจนตื่นกลางดึก
ดื่มน้ำอุ่นหรือเครื่องดื่มร้อนๆ สักแก้วและกินอะไรรองท้องก่อนนอน ร่างกายจะมีพลังงานไว้สร้างความร้อนตลอดคืน ปวดปัสสาวะกลางดึกก็ลุกไปเลย อย่าฝืน กลั้นไว้ทั้งคืนจะนอนกระสับกระส่ายและหลับไม่ลึก
น้ำค้างและไอน้ำในเต็นท์
น้ำค้างด้านนอก
คืนฟ้าเปิดลมนิ่งบนดอย ซึ่งเป็นคืนเดียวกับที่เช้ามักมีทะเลหมอกลอยเต็มหุบให้เห็น น้ำค้างจะลงหนักจนฟลายชีทเปียกเหมือนโดนฝน ขึงฟลายชีทให้ตึงและไม่แนบผ้าเต็นท์ชั้นใน รองเท้าและเป้เก็บไว้ในโถงหน้าเต็นท์หรือใส่ถุงกันน้ำ
ไอน้ำด้านใน
ยิ่งปิดเต็นท์มิด ไอน้ำจากลมหายใจยิ่งเกาะผนังด้านใน แล้วหยดลงใส่ถุงนอนตอนเช้า เปิดช่องระบายอากาศด้านบนไว้เสมอ แม้อากาศจะหนาว อากาศที่ไหลเวียนเบาๆ ช่วยให้ข้างในแห้งกว่าและไม่อับ
เตาและไฟ อยู่นอกเต็นท์เท่านั้น
ห้ามจุดเตาแก๊ส เตาถ่าน หรือตะเกียงที่มีเปลวไฟในเต็นท์เพื่อให้ความอบอุ่น นอกจากผ้าเต็นท์จะติดไฟง่าย การเผาไหม้ในที่แคบยังสร้างคาร์บอนมอนอกไซด์ ซึ่งไม่มีกลิ่น ทำให้คนที่หลับอยู่หมดสติได้โดยไม่รู้ตัว ทำอาหารและต้มน้ำในจุดที่อนุญาตห่างจากเต็นท์ แล้วค่อยเทน้ำร้อนใส่ขวดที่ทนร้อนได้ ห่อผ้า วางไว้ปลายเท้าในถุงนอน
นอนที่ไหนดีในแต่ละฤดู
ปลายฝนต้นหนาว
ดินยังชื้น ฝนอาจตกตอนบ่าย เลือกจุดกางที่น้ำไม่ไหลมารวม และรองผ้ากันน้ำใต้เต็นท์ ถ้าวันนั้นมีฝน ขยับแผนไปนอนบ้านพักแทนก็ไม่เสียหายอะไร
กลางหน้าหนาว
คืนที่หนาวที่สุดของปี ลานบนยอดลมแรง ถ้าเลือกได้ กางในจุดที่มีแนวไม้หรือเนินบังลม แล้วเดินขึ้นไปดูวิวตอนเช้าแทน ลานกางเต็นท์ในอุทยานแห่งชาติของเชียงรายแต่ละแห่งเปิดปิดตามฤดูและสภาพพื้นที่ เช็กและจองผ่านช่องทางของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ช่วงนี้บางดอยยังมีต้นพญาเสือโคร่งเริ่มออกดอกสีชมพูให้เดินดูหลังเก็บเต็นท์
เช้าหลังคืนที่หนาวจัด
ร่างกายที่ขดตัวมาทั้งคืนต้องการความอุ่น บางคนเลือกขับลงไปหาบ่อน้ำร้อนต่อ ถ้าพาเด็กหรือพ่อแม่ไปด้วย อ่านเรื่องเลือกบ่อน้ำร้อนให้ลูกและคนสูงวัยแช่ก่อน ส่วนคนที่ชอบแบบนี้มากถึงขั้นอยากกางเต็นท์ใกล้ธารน้ำอุ่นไปเลย มีเรื่องตั้งแคมป์ค้างคืนใกล้ตาน้ำร้อนกลางป่าทางเหนือให้อ่านเพิ่ม
คนเชียงรายที่ขึ้นดอยมาตั้งแต่เด็กมักพูดคล้ายกันว่า หนาวบนดอยไม่ได้น่ากลัว ที่น่ากลัวคือขึ้นไปแบบไม่รู้ว่าหนาวแค่ไหน คืนแรกที่จัดที่นอนถูกวิธี มักกลายเป็นคืนที่ทำให้อยากกลับไปนอนอีก