แดดบนดอยเชียงรายแรงกว่าที่รู้สึก กันแดด หมวก และดื่มน้ำให้พอแม้อากาศเย็น
14 กันยายน 2569
เพื่อนจากกรุงเทพคนหนึ่งเคยขึ้นดอยกับเราทั้งวันโดยไม่ทาอะไรเลย เพราะลมเย็นจนต้องใส่เสื้อคลุมตลอด ตกเย็นกลับถึงที่พัก หน้าแดงเป็นปื้นตรงโหนกแก้มกับสันจมูก แสบไปอีกหลายวัน
เรื่องแบบนี้เกิดกับคนมาเที่ยวดอยเชียงรายบ่อยกว่าที่คิด และเกือบทุกครั้งมาจากความเข้าใจว่าอากาศเย็นแปลว่าแดดไม่แรง
ทำไมแดดบนดอยถึงหลอกเรา
ผิวไหม้เกิดจากรังสียูวี ไม่ได้เกิดจากความร้อน ยิ่งขึ้นที่สูง อากาศที่ช่วยกรองรังสีก็บางลง ยูวีที่มาถึงผิวจึงแรงขึ้น ขณะที่ลมเย็นบนยอดดอยพัดเหงื่อแห้งไปเรื่อยๆ ร่างกายไม่ส่งสัญญาณว่าร้อน เราเลยยืนกลางแดดได้นานโดยไม่รู้ตัว
วันฟ้าใสหลังฝนหรือเช้าหน้าหนาวที่หมอกจางแล้ว แสงจะจัดเป็นพิเศษ ยิ่งถ้ายืนบนลานโล่งที่ไม่มีเงาไม้เลย อย่างจุดชมวิวบนสันดอย ไร่ชา หรือทุ่งกว้างแบบทุ่งดอกไม้กลางแจ้งในสิงห์ปาร์ค ผิวจะโดนแดดเต็มๆ ตลอดเวลาที่เดิน
ของกันแดดที่ควรติดตัว
ครีมกันแดด ทาก่อนออกจากที่พัก แล้วทาซ้ำตามที่ฉลากแนะนำ โดยเฉพาะหลังเหงื่อออกหรือเช็ดหน้า จุดที่คนลืมบ่อยคือใบหู ต้นคอ หลังมือ และหลังเท้าถ้าใส่รองเท้าแตะ ส่วนริมฝีปากใช้ลิปบาล์มที่มีสารกันแดด เพราะลมบนดอยทำให้ปากแห้งแตกง่ายอยู่แล้ว
หมวกปีกรอบ กันได้ดีกว่าหมวกแก๊ป เพราะคลุมถึงใบหูและต้นคอ ถ้าลมแรงหาแบบที่มีสายรัดคาง ไม่งั้นจะหลุดปลิวลงหุบตอนยืนถ่ายรูป
แว่นกันแดด ช่วยถนอมตาจากแสงจ้า โดยเฉพาะคนที่ขับรถขึ้นดอยเอง
เสื้อแขนยาวเนื้อบาง ระบายอากาศได้ดีและกันแดดได้ทั้งแขน ใครเคยลงเตะฟุตบอลกลางแดดเปรี้ยงทั้งที่ลมพัดเย็นสบาย จะรู้ดีว่าเสื้อกีฬาเนื้อบางแบบแขนยาวช่วยได้มาก บนดอยก็ใช้หลักเดียวกัน
น้ำ: ดื่มก่อนจะรู้สึกกระหาย
อากาศเย็นทำให้ความกระหายน้อยลง แต่ร่างกายยังเสียน้ำทางลมหายใจและเหงื่อที่แห้งไปกับลม อาการปวดหัว เพลีย หรือมึนหลังลงจากดอย หลายครั้งมาจากดื่มน้ำน้อยเกินไปทั้งวัน ชาและกาแฟที่จิบระหว่างทางอร่อยก็จริง แต่ไม่ควรใช้แทนน้ำเปล่า
ใครขับรถเที่ยวเอง แวะซื้อน้ำแพ็กใหญ่ไว้ในรถตั้งแต่วันแรก ถ้าเพิ่งรับรถเช่าที่สนามบินแล้วขับออกมาเลย ร้านสะดวกซื้อในเมืองคือจุดซื้อที่ง่ายที่สุดก่อนขึ้นดอย
เด็กเล็กและผู้สูงวัยต้องดูแลมากกว่าคนอื่น เด็กมักเล่นเพลินจนไม่ขอน้ำ ผู้สูงวัยบางคนรู้สึกกระหายช้า ผู้ใหญ่ในทริปควรยื่นน้ำให้เป็นระยะโดยไม่ต้องรอให้ขอ ถ้ามีอาการหน้ามืด อาเจียน หรือซึมผิดปกติ พาเข้าร่ม ให้จิบน้ำ แล้วรีบพบแพทย์ หรือโทร 1669
ถาม-ตอบสั้นๆ
ฟ้าครึ้มหรือยังมีหมอก ต้องทาครีมกันแดดไหม
ควรทา รังสียูวีผ่านเมฆบางและหมอกได้ หลายคนผิวไหม้ในวันที่คิดว่าแดดไม่ออกเลยด้วยซ้ำ
เด็กเล็กใช้ครีมกันแดดของผู้ใหญ่ได้ไหม
ผิวเด็กบอบบางกว่า ควรถามเภสัชกรหรือแพทย์เรื่องผลิตภัณฑ์ที่เหมาะกับวัย และพึ่งร่มเงา หมวก กับเสื้อผ้าเป็นหลัก
หน้าแล้งที่ฟ้าหม่นเพราะฝุ่น แดดยังแรงไหม
ยังเผาผิวได้ ช่วงนั้นต้องคิดเรื่องคุณภาพอากาศเพิ่มด้วย ดูวิธีอ่านค่าฝุ่นและเลือกหน้ากากก่อนออกเที่ยวช่วงหมอกควัน แล้วปรับแผนกลางแจ้งตามค่าอากาศวันนั้น
ใส่เสื้อแขนยาวแล้ว ยังต้องทาครีมอีกไหม
ทาเฉพาะส่วนที่โผล่พ้นเสื้อก็พอ หน้า คอ หลังมือ และใบหู
ถ้าจะแค่จอดแวะถ่ายรูปจุดชมวิวแล้วไปต่อ หมวกกับแว่นก็เอาอยู่ ถ้าจะเดินกลางแจ้งครึ่งวันขึ้นไป หรือไปลานโล่งที่ไม่มีเงาให้หลบ ให้เพิ่มเสื้อแขนยาวกับครีมกันแดดที่พกไปทาซ้ำได้ และน้ำขวดใหญ่ใช้กับทุกกรณี